بایگانی ماهیانه: ژانویه 2015

به بهانه‌ٔ ۲۹ دی‌ماه،‌سالگشت زادروز «فرهاد مهراد»

ترانۀ «مرد تنها» (با صدای بی‌صدا)، با صدای «فرهاد مهراد» با ملودی آهنگی که بر متن فیلم سوار است، روی صحنه‌هایی که «رضا»، سوار بر موتورش، در شب‌زدگی خیابان‌های تهران می‌‌راند اولین ترانۀ متن فیلم است که شعرش را «شهیار قنبری» سروده. اولین شعر بدون وزن یا به اصطلاح «سپید» است که ترانه می‌شود.

ادامه‌ی خواندن

منوچهر سخایی: آروم آروم

آروم آروم
شعر: جهانبخش پازوکی
آهنگ: جهانبخش پازوکی
تنظیم آهنگ: واروژان
خواننده: منوچهر سخایی

ادامه‌ی خواندن

فرپدون مشیری ـ نایافته (گروه همسفران)

نایافته، سرودهٔ فریدون مشیری، خط از: استاد مرتضی صدقی

«لیلا محمدی» (مستندساز تلویزیون)، همسرش «بهنام ضیایی» (استاد ریاضی در دانشگاه‌های آمریکا) و «همایون خسروی» (استاد نوازندهٔ ساز ویلون‌سل) سالی پیش با هم گروهی تشکیل دادند و نام آن را «همسفران» گذاشتند. شعر ترانه‌هایی که تا به‌حال اجرا کرده‌اند اشعاری از شاعران معاصر چون «احمد شاملو»، «اخوان‌ثالث» بوده. کار تازه‌‌ٔ گروه هم به همین سیاق بر اساس سروده‌ای از «فریدون مشیری» است.

ادامه‌ی خواندن

فروغ فرخزاد (مجموعه ترانه‌ها)

تا آنجا که می‌دانیم «فروغ فرخ‌زاد» فقط یک‌بار ـ از سر تفنن شاید ـ شعری را به قصد ترانه شدن سرود. ترانۀ «در خموشی‌های ساحل» که روی موسیقی «کلیف بارمن» و با صدای «محمد نوری» اجرا شد. شعری که متن آن در هیچیک از پنج مجموعه اشعار او دیده نمی‌شود. [+]

ادامه‌ی خواندن

سروده‌های «فروغ فرخزاد» در فراسوی مرزها

تا آنجا که می‌دانیم «فروغ فرخ‌زاد» فقط یک‌بار ـ از سر تفنن شاید ـ شعری را به قصد ترانه شدن سروده است. ترانۀ «در خموشی‌های ساحل» که روی موسیقی «کلیف بارمن» با صدای «محمد نوری» اجرا شد. شعری که متن آن در هیچیک از پنج مجموعهٔ اشعار او دیده نمی‌شود. پس،‌ می‌توان گفت: فروغ، ترانه‌سرا نبود. و شاید حتا در زمان نوشتن و انتشار اشعارش فکر نمی‌کرد بعدها سروده‌هایی از او آهنگین و به شکل ترانه با صدای خوانندگان مختلف اجرا شود.

ادامه‌ی خواندن

نام‌ دختران در ترانه‌های ایرانی

در تاریخ ادبیات ایران عاشقانه‌هایی که خطاب به معشوقه‌های بی‌اسم و نام سروده شده پیشینه‌ای دیرینه و مردانه‌! دارد. ما از نشانه‌های ظاهری (کمند مو و تاق ابرو و از ایندست) به جنسیت زنانهٔ او پی‌ می‌بریم.

ادامه‌ی خواندن

نام «لیلا ـ لیلی» در ترانه‌های ایرانی

لیلا از جمله نام‌های دخترانه‌ای‌ست که در ایران محبوبیت و قدمتی طولانی دارد. اصل آن به عربی لیلی و به معنای «شب» است. انتخاب این نام با نگرشی مذهبی نظر به «اُم‌لیلا» (مادر علی‌اکبر فرزند امام حسین) دارد؛ و در نگاهی دیگر شخصیت زن در منظومهٔ «لیلی و مجنون» اثر نظامی گنجوی است.

ادامه‌ی خواندن

نام «مریم» در ترانه‌های ایرانی

مریم، یکی از نامهایی است که به زبان‌های مختلف با شکل و گویشی متفاوت در سراسر جهان شناخته شده است. [ماریام، میریام، ماریا، ماری] در ریشه‌یابی این نام به زبان مصر باستان می‌رسیم. یا از MRY به معنای محبوب، معشوق، یا Meri-Amun به معنای «محبوب خدای آمون» است.

ادامه‌ی خواندن

نام «نازی» در ترانه‌های ایرانی

«نازی» نام دخترانه‌ و ایرانی‌ست که اگر با نظر به «گل ناز» انتخاب نشده باشد، مخفف نام‌هایی چون «نازنین»، «نازلی»، «نازیلا» . . . و یا اسامی ترکیبی «ناز گل»، «ناز آفرین» و از ایندست است.

ادامه‌ی خواندن

داریوش رفیعی: شب انتظار (بازخوانی ترانه‌‌ها)

شاید صدای «داریوش رفیعی» به گوش جوانان نسل امروز آنچنان که باید جذاب نباشد. برای میان‌سالگان و بزرگترها هم چه بسا داستان زندگی این خواننده است که بیشتر به‌خاطر مانده تا متن ترانه‌هایی که خواند. ترانه‌خوانی که چندی خوش درخشید،‌ ولی دولت مستعجل بود. پایان حکایت زندگی کوتاه او را «پرویز یاحقی» و «بیژن ترقی» روایت کرده‌اند که اینجا و آنجا آمده و شاید هم خود خوانده و می‌دانید.

ادامه‌ی خواندن

داریوش رفیعی: به سوی تو (بازخوانی ترانه‌ها)

تصنیف «به‌سوی تو»، با سروده‌ای از «عبدالله الفت» و آهنگی از «مجید وفادار» در دههٔ ۱۳۳۰ ساخته و با صدای «داریوش رفیعی» اجرا شد. پنجاه و چند سال بعد، در سال ۱۳۸۴ این ترانه در تیتراژ سریال تلویزیونی «اولین شب آرامش» (احمد امینی) با صدای «مهران زاهدی» بازخوانی و پخش شد.

ادامه‌ی خواندن