حکایت ترانه‌ «بخوای نخوای همینه» (سوسن)

شهیار قنبری در مقام ترانه‌سرا از پیشگامان ترانه‌ی نوین در ایران است. در کارنامه‌ی فعالیت‌های هنری او اما مقوله‌ی سینما هم نمود ویژه‌ای دارد. او به جز بازیگری [در فیلم خانه‌خراب]، نوشتن فیلمنامه و کارگردانی [فیلم شام آخر]، چندین ترانه‌ی متن فیلم هم سروده است.

از جمله ترانه‌های فیلم «همای سعادت» با صدای گوگوش که وحیده رحمان بازیگر هندی در آن فیلم لب‌خوانی می‌کرد؛ «مرد تنها» با صدای فرهاد برای فیلم «رضا موتوری» که اولین ترانه‌ی متن فیلم در تاریخ سینمای ایران است؛ ترانه‌ی «جمعه» برای فیلم «خداحافظ رفیق»؛‌ ترانه‌ی «پنجره» با صدای عماد رام و آن دو ترانه‌ای که با صدای «سوسن» و «تاجیک» در صحنه‌هایی از فیلم «پنجره» ساخته‌ی جلال مقدم اجرا شد.

«جلال‌جان [مقدم] موسیقی فیلم را به «اسفندیار منفردزاده» سپرده بود. ترانه‌های فیلم «پنجره» را هم من نوشتم. یکی ترانه‌ی متن فیلم (که تصمیم گرفته شد از «عماد رام» دعوت کنیم برای خواندن ترانه‌ی متن.) برای صحنه‌ی مهمانی اشرافی اما جلال‌جان دوست می‌داشت که از «سوسن» دعوت کند تا در آن صحنه حاضر باشد و ترانه‌ی تازه‌ای را اجرا کند. (آن روزها سوسن صاحب شهرت شگفت‌انگیزی بود.) بنابراین از ما خواست که یک ترانه‌ی سوسنی درست کنیم. یعنی دقیقا «ترانه‌ی سوسنی». برای سوسن. به اندازه‌ی سوسن. به یاد دارم که هنگام ضبط در استودیو، من، اسفندیار منفردزاده، و یکی دو تن از دوستانمان که آنجا بودند ترجیج‌بند «بخواهی نخواهی همینه کار زندگی» را هم خواندیم؛ و قرار گذاشتیم اینجا و آنجا را پس و پیش بخوانیم که کاملا حالت طبیعی مهمانی شکل بگیرد.»

* * *

توضیحی در باره این فایل شنیداری:

• این فایل خلاصه‌ی تدوین‌شده‌ای از بخش مربوط به ترانه‌های متن فیلم پنجره؛ برگرفته از برنامه‌ی رادیویی «قذغن‌ها» در تاریخ اول دیماه سال ۱۳۹۲ به نویسندگی، تهیه‌ و اجرای «شهیار قنبری» است.

• در پیشینه‌ای که شهیار قنبری از ترانه‌های فیلم پنجره ارائه می‌دهد، یکی ترانه‌ی متن فیلم است به نام «پنجره» که با صدای «عماد رام» و موسیقی «اسفندیار منفردزاده» ضبط و اجرا می‌شود؛ و یکی هم ترانه‌ای به نام «بخواهی نخواهی همینه» که «سوسن» در صحنه‌ی مهمانی اشرافی می‌خواند. آهنگ ترانه‌ای که سوسن می‌خواند از «پرویز اتابکی»‌ است. [در اینجا بشنوید!]

• به جز این دو ترانه، در صحنه‌ی دیگری از آن فیلم ترانه‌‌ای با صدای «تاجیک» به نام «سوسن کی می‌آیی» اجرا می‌شود. شعر این ترانه نیز از «شهیار قنبری»‌ و آهنگساز آن «بابک افشار» است. [در اینجا بشنوید!]

• در یکی از یادداشت‌هایی که سالها پیش در یادمان «سوسن» [در اینجا] منتشر شد؛ از هوشمندی «جلال مقدم» در انتخاب سوسن برای حضور در آن صحنه از مهمانی اشرافی نوشتم. [آن صحنه از فیلم را هم در اینجا ببینید!]

• شهیار قنبری شاعر و ترانه‌سرایی به‌روز و مدرن است. به جز این ترانه‌ی ـ به قول خود او ـ «سوسنی!» که به درخواست «جلال مقدم» برای «سوسن» (در صحنه‌ی مهمانی) و صدای «تاجیک» (در صحنه‌ی کافه)‌ در فیلم «پنجره» سروده؛ ترانه‌ی دیگری نیز از ایندست به نام «غزل کوچه‌باغ» که به زبان و ادبیات مردم کوچه و بازار است را در کارنامه سروده‌های خود دارد که این خود نشان از توانایی شاعر در سرودن گونه‌های متفاوت شعر و ترانه دارد. دکلمه شعر «ما رو باش» با صدای شاعر و اجرای ترانه‌ای آن را با صدای «ستار» [در اینجا بشنوید!]

* * *
از روایت‌های «شهیار قنبری» در این سایت:
حکایت ترانه «بخواهی نخواهی همینه» (سوسن)
حکایت ترانه «بستر ننگین رقیب» (عباس مهرپویا)
حکایت سروده‌ی «من نباید به تو تسلیم شوم»

* * *