سال اشک «پوری»، سال خون «مرتضا»

شعر بلند «نگاه کُن» را «احمد شاملو» با یاد و نام «مرتضی کیوان» سروده است. این سروده را با صدای «پوری سلطانی» بشنوید! [+]


۱

سالِ بد
سالِ باد
سالِ اشک
سالِ شک.

سالِ روزهای دراز و استقامت‌های کم
سالی که غرور گدایی کرد.
سالِ پست
سالِ درد
سالِ عزا
سالِ اشکِ پوری
سالِ خونِ مرتضا
سالِ کبیسه…

 ۲

 زندگی دام نیست
عشق دام نیست
حتا مرگ دام نیست
چرا که یارانِ گمشده آزادند
آزاد و پاک…

 ۳

 من عشقم را در سالِ بد یافتم
که می‌گوید «مأیوس نباش»؟ ــ
من امیدم را در یأس یافتم
مهتابم را در شب
عشقم را در سالِ بد یافتم
و هنگامی که داشتم خاکستر می‌شدم
گُر گرفتم.

 زندگی با من کینه داشت
من به زندگی لبخند زدم،
خاک با من دشمن بود
من بر خاک خفتم،
چرا که زندگی، سیاهی نیست
چرا که خاک، خوب است.

 □

 من بد بودم اما بدی نبودم
از بدی گریختم
و دنیا مرا نفرین کرد
و سالِ بد دررسید:
سالِ اشکِ پوری، سالِ خونِ مرتضا
سالِ تاریکی.
و من ستاره‌ام را یافتم من خوبی را یافتم
به خوبی رسیدم
و شکوفه کردم.

 تو خوبی
و این همه‌ی اعتراف‌هاست.
من راست گفته‌ام و گریسته‌ام
و این بار راست می‌گویم تا بخندم
زیرا آخرین اشکِ من نخستین لبخندم بود.

 ۴

 تو خوبی
و من بدی نبودم.
تو را شناختم تو را یافتم تو را دریافتم و همه‌ی حرف‌هایم شعر شد سبک شد.
عقده‌هایم شعر شد سنگینی‌ها همه شعر شد
بدی شعر شد سنگ شعر شد علف شعر شد دشمنی شعر شد
همه شعرها خوبی شد
آسمان نغمه‌اش را خواند مرغ نغمه‌اش را خواند آب نغمه‌اش را خواند
به تو گفتم: «گنجشکِ کوچکِ من باش
تا در بهارِ تو من درختی پُرشکوفه شوم.»
و برف آب شد شکوفه رقصید آفتاب درآمد.
من به خوبی‌ها نگاه کردم و عوض شدم
من به خوبی‌ها نگاه کردم
چرا که تو خوبی و این همه‌ی اقرارهاست، بزرگ‌ترین اقرارهاست. ــ
من به اقرارهایم نگاه کردم
سالِ بد رفت و من زنده شدم
تو لبخند زدی و من برخاستم.

 ۵

 دلم می‌خواهد خوب باشم
دلم می‌خواهد تو باشم و برای همین راست می‌گویم

 نگاه کن:
با من بمان!

احمد شاملو
برگرفته از سرودهٔ «نگاه کُن»
مجموعه شعر «هوای تازه» ۱۳۳۴

* * *

یاد «مرتضی کیوان» در این سایت:

احمد شاملو: آن روز (صدای شاعر)
مهدی اخوان‌ثالث: هستن (صدای شاعر)
سیاوش کسرایی: پاییز درو (صدای شاعر)
احمد شاملو: عشق عمومی (صدای شاعر)
احمد شاملو: یاد آر! از عموهایت. (صدای شاعر)
مرتضی کیوان: واپسین نامه، پیش از ساعت اعدام
هوشنگ ابتهاج: «کیوان» ستاره بود. (صدای شاعر)
احمد شاملو: سال اشک «پوری» سال خون «مرتضا»
هوشنگ ابتهاج: سروستان (صدا و دست‌نوشتهٔ شاعر)
هوشنگ ابتهاج: بوسه [صدای پای دوست] (صدای شاعر)
سال اشک پوری (کارت عضویت کتابخانهٔ «پوری سلطانی»)
مرتضی کیوان و پیرامونیان او (عکس و کارت عضویت کتابخانه)
«مرتضی کیوان» و «پوری سلطانی» ۱۰ تیر ماه ۱۳۳۳ (عکس و تاریخ)
«مرتضی کیوان» و «پوری سلطانی» ۱۷ تیر ماه ۱۳۳۳ (عکس و تاریخ)

* * *

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on RedditEmail this to someone