| فهرست | روایاتِ راوی | حکایاتِ باقی | گنجۀ صدا |

و فعلا که مشغول چاپ این کتاب هستیم من محتاج ِ به اشخاصی هستم که فاضل و دانشمند و مطلع باشند. الان سه نفر پیدا کردم؛ یکی‌ش آقای دکتر معین است که جوانی‌ست بسیار فاضل، و مطلع است و به من کمک می‌کند.

کمک ایشان فعلا فوق‌العاده برای من – بله - سودمند است برای آنکه آن فیش‌ها را تا یک کسی از لغت کمال اطلاع را نداشته باشد نمی‌تواند تنظیم کند و روی کاغذ بیاورد و معانی اصلی را از معنی مجازی تمیز بدهد. از این جهت . . .

و همچنین یک‌ نفر دیگر به اسم «دبیرسیاقی» داریم و یک‌ نفر دیگر به اسم «سیدجعفر شهیدی». این سه نفر خیلی آزموده شده‌اند در کار تنظیم این لغت و تکمیلش. و امید دارم بعد از من بتوانند بقیه این کتاب‌ها را – یعنی این فیش‌ها و [انتولت‌ها؟*] – چاپ بشوند و بقیه را هم به طبع برسانند.

آنچه تا به حال طبع شده است تقریبا 16 مجلد کوچک و بزرگ است و شاید هنوز یک بیستم کتاب نیست. بله. و زمان می‌خواهد برای طبع ِ این بقیه، و عمر من هم با کسالتی که دارم گمان نمی‌کنم برسد به اینکه تا آخر طبع این کتاب را ببینم ولی امیدوارم این سه چهار نفری که در زیر دست من هستند که آنها کار مرا به کمال برسانند و به طبع برسانند و این یادگار از من و ایشان در دنیا بماند.

و این کار را هم من برای این کردم که دیدم چون پیش از هر عمل در امر ِ معلومات ِ ایران و امور علمی، پیش از همه کار بایستی که لغت را نوشت و لغت تا به حال ما ننوشته بودیم.

آنچه بود عبارت بود از یک مشت لغاتی که قدیم‌الاستعمال است. آنها را لغت‌نویس جمع می‌کرد - بله - و مثل عرب یا مثل دول غرب به فکر این نبودند که تمام لغات باید باشد و این کار خیلی صعب بود و خیلی زحمت داشت ولی من در عرض بیش از چهل سال این زحمت را به خودم هموار کردم ... و امیدوارم نتایج خوب برای مملکت داشته باشد.

[اشاره پرسشگر به تعداد فیش‌ها. عبارت نامفهوم است]

دهخدا: چهار میلیون و نیم فیش است به این صورت که حالا می‌بینید در مقابل من. در قطعات کوچکی است که بریده شده است و هر کدام از آنها ... زبان فارسی برای اینکه هزار سال است ازش گذشته است و تکان نخورده است و به یک صورت منجمد شده، دویست، سیصد، چهارصد – گاهی – معنی مجازی یا فیگوره پیدا می‌شود که باید آنها در لغت بیاید و من زحمتی که کشیدم بیشتر برای این بود. بله.

[پرسشگر: مجموعه لغت‌هایی که در زبان فارسی هست در چه حدودی. . .]

دهخدا: هیچی نمی‌توانم من حالا بگویم. انشاءالله بعد از این که کتاب تمام شد یک کسی باید بنشیند آنها را حساب کند و ببیند چقدر شده است. . .
 

صدای «دهخدا» را که از «لغت‌نامه» می‌گوید؛ بشنوید!
 

 

لینک‌های مرتبط با مطلب در این سایت:

● آخرین ساعت زندگی علامه «دهخدا» به‌روایت دکتر «محمد معین»

* * *