|  حکایت باقی  |  ترانه‌‌ها و خاطره‌ها  |  نگاهنگ  |  معرفی سایت  |

 

«کودکانه»، یادمانده‌های جوان‌سالی به دوران پیرانه‌سری

آهنگ ترانه: اسفندیار منفردزاده
سروده و دکلمه: شهیار قنبری
ترانه‌خوان: فرهاد مهراد

 

به سنت روزهای آخر سال داشتم دفتر و پوشه‌های قدیمی را «خانه‌تکانی» می‌کردم! که برخوردم به این بریده روزنامه. رنگ رخسارش خبر از گذشت زمان می‌داد. یادم نیست کدام روزنامه بود و دقیقا مربوط به چه روز و سال است. شاید یکی از سال‌های نیمۀ پنجاه در ایران و احتمالا روزنامۀ کیهان آن دوران.

دو خبر در این بریده از آن روزنامه آمده است. یکی: «منفردزاده برای «سوسن» آهنگ می‌سازد» و با این توضیح که: «اسفندیار منفردزاده، برای «سوسن» خواننده‌ای که با ترانه «نمیشه» گل کرد و بعد هم به خواننده «کوچه و بازار» معروف شد، آهنگ ساخته است. این ترانه هنوز اسم ندارد اما شعر آن‌را «فرهاد شیبانی» سروده است. منفردزاده علت همکاری با «سوسن» را کنار گذاشتن او از طرف دیگران ذکر کرد.»

«فرهاد شیبانی» و «منفردزاده» با هم دو ترانۀ دیگر هم کار کرده‌اند: «دلم از خیلی روزاس با کسی نیست» که با صدای «فرویدون فروغی» روی فیلم «تنگنا» ساختۀ «امیر نادری» خوانده شده است. و ترانۀ «گریه» با صدای «گیتی پاشایی».

ترانه‌ای که در خبر روزنامه نوشته شده بود: «هنوز اسم ندارد» را بعدها دانستم نامش «شب‌های تهران» است و همان ترانه‌ای است که به آن اجازۀ پخش ندادند و من در مطلب «یادمان سوسن» اشاره‌ کرده‌ام.

خبر دیگر که همراه با عکسی از «فرهاد» و «اسفندیار منفردزاده» است حاکی از انتشار کار جدیدی از این مثلث هنری است. پیش از این، ترانۀ «مرد تنها»، اولین کار مشترک از این گروه را شنیده بودیم. [با صدای بی‌صدا، اولین ترانۀ «فرهاد مهراد»، نخستین تجربۀ ترانۀ آزاد «شهیار قنبری»، و اولین ترانه در سینمای ایران که آن را آرتیست فیلم لب نمی‌زد و بر روی صحنه‌های از فیلم پخش می‌شد و مبتکر و بدعت‌گذار آن «اسفندیار منفردزاده» بود.]

این ترانه که دومین همکاری این جمع با هم است اما، «کودکانه» نام دارد و خبر، مربوط به دو هفته پیش از پخش و به بازار آمدن آن. در پایان خبر، شعر ترانه هم چاپ شده. شعری که بعضی از سطرهایش در اجرا تغییر کرد و یک بند هم به پایان آن اضافه شد.

«شهیار قنبری» سال‌ها بعد وقتی گزیدۀ ترانه‌هایش را در مجموعۀ «دریا در من» به‌چاپ رساند در پانویس این ترانه نوشت: «پس از ترانه‌ی «مرد تنها»، این دومین تجربه‌ی ترانه‌ی آزاد است. آزاد از قید و بندها و کلیشه‌ها. «کودکانه»، هنوز هم جانانه است. با «کودکانه» به «کوچۀ حمید» «کلانتری‌سوار» پرتاب می‌شوم. به «کافۀ باستانی». «بهشتِ تهران». «امامزاده غیبی»، که پارکینگ ادارۀ راهنمایی ـ رانندگی شد. با «کودکانه»، فوتبال تیغی می‌زنم. برای بچه‌ها سبیل می‌گذارم و «چارلی» می‌شوم. با «کودکانه»، در حسرت یک دوچرخه می‌سوزم.»

[دریا در من، گزینۀ ترانه‌های شهیار قنبری، نشر نکیسا (آمریکا)، چاپ اول 1995، ص. 63.]

در نمونۀ چاپ شدۀ این ترانه در آن مجموعه از گزینه‌ها اما یک خط دیگر از شعر هم تغییر کرد. «فکر قاشق زدن یه دختر چادر سیاه» که به «فکر قاشق زدن دختر ناز چشم سیاه» تغییر یافته است و با این توضیح از شاعر که: «فکر قاشق زدن یه دختر چادر سیاه» را دیگر دوست نمی‌دارم.»

«شهیار قنبری» این سروده را نیز با صدای خود دکلمه کرده است. در نمونۀ دکلمه شدۀ این شعر که با صدای شاعر یک تغییر دیگر هم انجام شده است. «عطر خوبِ نذری» که شده «بوی تُنگ ماهی».
[صدای شاعر ـ گزینۀ مجموعۀ درخت بی‌زمین ـ دفتر دوم ـ کودکانه]

ترانۀ «کودکانه» را اما من که راوی حکایت باقی باشم همیشه و بسیار دوست داشته‌ام. شاهدش همین بریده روزنامه که سی و چهار پنج سالی است با من است و تا اینجای غربت و پرت‌افتادگی آمده است.

متن این خبر را به انشا و سبک املای کلمات ـ همانطوری که در روزنامه آمده ـ بازنویسی می‌کنم که قابل خواندن باشد. و شعر ترانه را با تغییرات آن، که در [کروشه] گذاشته‌ام. و سرآخر، نمونۀ شنیداری این ترانه را با دکلمۀ شاعر در اول، و صدای «فرهاد» روی موسیقی ماندگار «منفردزاده» در ادامۀ آن. بشنوید، برای شما هم خاطره‌‌آور خواهد بود.
 

اسفندیار منفردزاده سازنده موزیک متن فیلمهای ایرانی پس از دو سال با دو یار دیرینه‌اش «فرهاد» و «شهیار قنبری» فعالیت را شروع کرده است. حاصل کار این سه که تا دو هفته دیگر روانه‌ی بازار میشود، ترانه‌ایست با عنوان «کودکانه» که فرهاد آنرا میخواند و شهیار قنبری شعرش را گفته است. موزیک آن هم از اسفندیار است. چند سال پیش این سه با همکاری هم توانستند سبکی نو در موسیقی روز بوجود آورند و بهمین دلیل همکاری دو باره‌شان احتمالا میتواند در بازار ترانه‌های خسته‌کننده تحرکی بوجود آورد. در آخرین و تازه‌ترین کار قنبری، منفردزاده و فرهاد غمی از گذشته احساس میشود. گفتنی است که «گنجشکک اشی‌مشی» ساخته منفردزاده با صدای فرهاد توانست رکورد فروش تازه‌ای از خود بجای بگذارد.

اما ترانه جدید فرهاد:
کودکانه
موسیقی: اسفندیار منفردزاده
شعر: شهیار قنبری
خواننده: فرهاد

بوی عیدی، بوی توپ، بوی کاغذ رنگی
بوی تند ماهی دودی، وسط سفره‌ی نو
بوی خوب نعنا ترخون سر پیچ کوچه‌ها
[بوی یاس جانماز ترمۀ مادر بزرگ]
با اینا زمستونو سر میکنم
با اینا خستگیمو در می‌کنم

شادی شکستن قلک پول
وحشت کم شدن سکه‌ی عیدی از شمردن زیاد
بوی اسکناس تا نخورده‌ی لای کتاب
با اینا زمستونو سر میکنم
با اینا خستگیمو در می‌کنم

فکر قاشق زدن یک دختر چادر سیاه
[فکر قاشق زدن دختر ناز چشم سیاه]
شوق یک خیز بلند از روی بُته‌های نور
برق کفش جفت شده تو گنجه‌ها
با اینا زمستونو سر میکنم
با اینا خستگیمو در می‌کنم

بازی الک دولک تو کوچه‌ها
[عشق یک ستاره ساختن با دولک]
نرس ناتموم گذاشتن جریمه‌های عید مدرسه
بوی یک لاله عباسی که خشک شده لای کتاب
[بوی گل محمدی که خشک شده لای کتاب]
با اینا زمستونو سر میکنم
با اینا خستگیمو در می‌کنم

[بوی باغچه، بوی حوض، عطر خوب نذری
شبِ جمعه، پی فانوس، توی کوچه گم شدن
توی جوی لاجوردی، هوس یه آب‌تنی
با اینا زمستون‌و سر می‌کنم
با اینا خستگی‌مو در می‌کنم]
 

* * *

در بارۀ «اسفندیار منفردزاده» در این سایت:

یادمان هفتاد سالگی «اسفندیار منفردزاده»

با صدای «فرهاد مهراد» در این سایت:

فهرست ترانه‌های «فرهاد» را در اینجا بخوانید!

از «دکلمه ـ ترانه»های «شیهار قنبری»

«همیشه غایب»، شعر و صدای «شهیار قنبری» و «فریدون فروغی»
«بالای نی»، شعر و صدای «شهیار قنبری» و «داریوش اقبالی»
«بوی خوب گندم»، شعر و صدای «شهیار قنبری» و «داریوش»
«غزل شیشه‌ای»، شعر و صدای «شهیار قنبری» و «گوگوش»
«هفتۀ خاکستری»، شعر و صدا «شهیار قنبری» و «فرهاد»
«آهای معلم بد»، شعر و صدای «شهیار قنبری» و «ابی»
● 
«سبز سبز»، شعر و صدا «شهیار قنبری» و «شکیلا»
«مرا نترسان دوست»، شعر و صدای «شهیار قنبری»
«نجواها»، شعر و صدای «شهیار قنبری» و «فرهاد»
«کودکانه»، شعر و صدا «شهیار قنبری» و «فرهاد»
«بی‌بی آبی»، شعر و صدای «شهیار قنبری»
«دلریخته»، شعر و صدای «شهیار قنبری»


از ترانه‌های «شهیار قنبری» در این سایت:

«نجواها»، با صدای «شهیار قنبری»
«جمعه» با صدای «فرهاد مهراد»، «گوگوش»
«نماز»، با صدای «فریدون فروغی»، «رامش»
«مرا نترسان دوست»، با صدای «شهیار قنبری»
«مرد تنها (با صدای بی‌صدا)»، با صدای «فرهاد مهراد»
«دیگه اشکم واسه من ناز می‌کنه» با صدای «گوگوش»
 

* * *

 


 |  حکایت باقی  |  ترانه‌‌ها و خاطره‌ها  |  نگاهنگ  |  معرفی سایت  |